«Αντιφωνητής», 28-5-2008
Στόν ἑορτασμό τῆς 25ης Μαρτίου, ἡ γιορτή τοῦ Γυμνασίου Γλαύκης στήν πλατεία τῆς Σμίνθης συμπεριέλαβε γιά πρώτη μᾶλλον φορά καί ἕνα πομάκικο τραγούδι, χάρη στήν πρωτοβουλία τῶν ἐκπαιδευτικῶν τοῦ σχολείου. Ἡ ἐπιλογή αὐτή ἐξόργισε τήν Τουρκία καί διά τοῦ βουλευτῆ Ξάνθης Τσετίν Μάντατζη ἐγκάλεσε τό ΥΠΕΠΘ γιά τό συμβάν μέ τά… βουλγάρικα τραγούδια! Βεβαίως τό ὑπουργεῖο τόν ἔγραψε ἐκεῖ πού ἔπρεπε καί κάλυψε τούς ἐμπλεκόμενους ἐκπαιδευτικούς, τήν δέ ἀπάντηση στόν Τοῦρκο βουλευτή ἔδωσε ἡ ἐπιστολή τοῦ Πολιτιστικοῦ Συλλόγου Πομάκων ν. Ξάνθης (14/5/08) πρός τόν ὑπουργό Παιδείας Ε. Στυλιανίδη, τόν πρόεδρο τῆς Βουλῆς κ. Σιούφα, τόν πρόεδρο τοῦ ΠΑΣΟΚ Γ. Παπανδρέου καί τούς προϊσταμένους Δευτεροβάθμιας καί Πρωτοβάθμιας Ἐκπαίδευσης τοῦ νομοῦ Ξάνθης:
Κύριε Υπουργέ, κύριε πρόεδρε της Βουλής, κύριε πρόεδρε του ΠΑΣΟΚ, κύριοι προϊστάμενοι,
Με ιδιαίτερη έκπληξη πληροφορηθήκαμε την επερώτηση του βουλευτή Ν. Ξάνθης του ΠΑΣΟΚ κ. Τσετίν Μάντατζη προς τον υπουργό Παιδείας σχετικά με τον εορτασμό της εθνικής επετείου της 25ης Μαρτίου στην περιοχή του Δήμου Μύκης. Ο κ. Μάντατζη αναφέρει πως κατά τον φετινό εορτασμό κάποιος δάσκαλος «ανέθεσε στους μαθητές να χορέψουν βουλγαρικούς σκοπούς» και ζητάει από τον υπουργό να του πει «σε ποιες ενέργειες θα προβεί προκειμένου να αποφευχθούν τέτοιου είδους πρακτικές».
Η πραγματικότητα, απ’ όσο είμαστε σε θέση να γνωρίζουμε, είναι εντελώς διαφορετική. Στον εορτασμό της 25ης Μαρτίου 2008 μαθητές χόρεψαν μπροστά στο ηρώο της Σμίνθης παραδοσιακούς ελληνικούς χορούς και ένα πομάκικο χορό (παραλλαγή του χασάπικου από την ορεινή Ξάνθη) ακούγοντας το πομάκικο παραδοσιακό τραγούδι «‘Uchi mo, máyko, préuchi » (δίδαξέ με, μάνα μου, δίδαξέ με πιο καλά). Οι παρευρισκόμενοι Πομάκοι, μικροί και μεγάλοι, συμμετείχαν με ιδιαίτερο ενθουσιασμό στον εορτασμό της απελευθέρωσης της Ελλάδας από την Τουρκία, καταχειροκρότησαν τα μαθητικά χορευτικά συγκροτήματα και χάρηκαν ιδιαίτερα που στα δημοτικά τραγούδια που ακούστηκαν συμπεριλήφθηκε και ένα τραγούδι της περιοχής τους, το οποίο δεν είναι βέβαια «βουλγάρικο» αλλά πομάκικο.
Θεωρούμε ιδιαίτερα παράξενη τη σύγκριση των πομάκικων τραγουδιών με τα βουλγάρικα εκ μέρους του κυρίου Μάντατζη και αναρωτιόμαστε: Έχει ο κ. Μάντατζη τις μουσικολογικές ή γλωσσολογικές γνώσεις που απαιτούνται για να διακρίνει τη μουσική των Πομάκων από την αντίστοιχη των Βουλγάρων; Με ποιο δικαίωμα θα αποφασίσει αυτός στην ελληνική επικράτεια να μας απαγορεύσει να τραγουδάμε τα δικά μας τραγούδια; Με ποιο δικαίωμα ο κύριος Μάντατζη μας αμφισβητεί το δικαίωμα να μιλάμε τη γλώσσα μας, να γιορτάζουμε με το δικό μας τρόπο τις εθνικές γιορτές της απελευθέρωσης της πατρίδας μας της Ελλάδας από τον τουρκικό ζυγό; Πολύ περισσότερο αφού οι πρόγονοί μας θυσιάστηκαν για την Ελλάδα μας. Αν εκείνος επιθυμεί να αυτοπροσδιορίζεται ως «Τούρκος», όταν εμείς συμμετέχουμε σε τέτοιες εθνικές γιορτές εκείνος οφείλει να μας αφήσει κι εμάς να αυτοπροσδιοριζόμαστε ως μουσουλ-μάνοι, ως Έλληνες και ως Πομάκοι.
Με παλιά πομάκικα τραγούδια όπως «‘Uchi mo, máyko, préuchi », «Planino staro planino» «Nurye ye bolna legnala», «Zagáliha se», «Rúsa kósa ímom», «Glôday mo glôday, lûbe», «Rádo bélo mílo», «Υótkacháy mo ot bahchéta», «Púkniso trésni momína máyko», «Trimína brátye», «Kukavíchkana kukóva» και πολλά άλλα έχουν μεγαλώσει πολλές γενιές Πομάκων. Είναι τραγούδια που τα μάθαμε από τους παππούδες μας και από τις γιαγιάδες μας, είναι η γλώσσα μας, η ιστορία μας, η πολιτιστική μας κληρονομιά. Την τελευταία δεκαετία είχαμε την ευκαιρία να χαρούμε τα τραγούδια μας σε μουσικές εκδόσεις από λαϊκούς Πομάκους τραγουδιστές όπως ο Μολλά Χασάν Ραήφ (από το Ωραίον), ο Ρόγγο Αλή, ο Σοφτά Χαλήλ, ο Αλή Εφέντη Φεράτ, ο Αχμετσίκ Μουσταφά, η Νερμάν Μολλά και πολλοί άλλοι. Όλα αυτά αποτελούν για μας κειμήλια ιερά, τα αγαπάμε και δεν επιτρέπουμε σε κανέναν να μας τα προσβάλλει.
Κλείνοντας, θα θέλαμε να ρωτήσουμε αν τις φασιστικές και αντιπομακικές θέσεις του κ. Μάντατζη συμμερίζεται ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ κ. Γ. Παπανδρέου. Κύριε πρόεδρε, αναμένουμε εκ μέρους σας μία υπεύθυνη τοποθέτηση για τη μισαλλοδοξία και τον αντιπομακικό φανατισμό που κατά καιρούς έχει επιδείξει ο συγκεκριμένος βουλευτής του ΠΑΣΟΚ. Τελειώνουμε με μία θερμή παράκληση προς τον υπουργό Παιδείας: Κύριε υπουργέ, θα θέλαμε, ως Πομάκοι της ορεινής Ξάνθης, να σας παρακαλέσουμε να μεριμνήσετε για την προστασία της γλώσσας μας και της πολιτιστικής μας κληρονομιάς από αυτούς που συστηματικά την υπονομεύουν. Επίσης σας παρακαλούμε να μεριμνήσετε ώστε να καθιερωθούν τα πομάκικα τραγούδια κατά τον εορτασμό όλων των εθνικών γιορτών στα Πομακοχώρια της Θράκης.
Με ιδιαίτερη τιμή
Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ
Ταχήρ Κόντε Ιρφάν Μεχμεταλή
